تبليغاتX
سراج انديشه
 
سراج انديشه
 
 
 
از اینکه فرصت نشد اطلاعاتم رو به روز کنم شرمنده زود برمی گردم

یا علی

 |+| نوشته شده در  یکشنبه یکم شهریور 1388ساعت 15:51  توسط   | 

با سمه تعالي

 

 

موضوع :  حقوق مالكيتهاي فكري

  تهيه و تنظيم:علي اماني تواني

 

تعريف مال:مال هر چيزي است که  قابليت به تملک درآوردن را داشته باشد.

1-    مال هرچيزي است که مورد رغبت عقلا و تقاضاي آنان باشد و در قبال آن ثمن وبهايي پرداخته شود.

تعريف مال از حيث حقوقي:به چيزي مال گويند که داراي دو شرط باشد:

1-    مفيد باشد و نيازي را برآورد خواه نياز مادي باشد يا معنوي.

2-    قابل اختصاص يافتن به شخص يا محل معين باشد بر خلاف خورشيد، دريا و هوا

تعريف حق:حق در لغت به معناي ثبوت است و نقيض باطل است.

حق در اصطلاح حقوقي عبارتست از: اقتداري است که قانون به افراد مي­دهد تا عملي را انجام دهند لذا آزادي عمل رکن اساسي حق است، در مقابل، هر حقي تکليف ايجاد مي­کند (حق سلطنت و توانايي خاصي است که کسي نسبت به چيزي شخصي دارد و مي تواند هر گونه بخواهد در آن تصرف کند و ديگران از  تصرف در آن منع کند).

تعربف مالکيت:در لغت به معناي استيلاء بر شي است.

از نظر حقوقي: مالکيت حقي است دائمي که به موجب آن شخص مي­تواند در حدود قوانين، تصرف در مالي را به نفع خود اختصاص دهد و از تمام منافع آن استفاده کند.

مالکيت سه وصف اساسي دارد:

1-    مطلق بودن: حقي که به مالک هرگونه اختيار و انتفاع و تصرف را در حدود قوانين مي­دهد.

2-    انحصاري بودن: مالک هر تصرفي را که بخواهد انجام مي­دهد و مانع  از تصرف ديگران مي­شود.

3-    دائمي بودن: حقي است دائمي چون طبيعت آن با موقتي بودن منافات دارد با مرگ از بين نمي­رود بلکه به يکي از اسباب انتقال به ديگري واگذار مي­شود.

حق معنوي:مزيتي است قانوني و غير مادي مانند حق مخترع بر اختراع خود، حق مولف بر تأليف خود.

تعريف: حقوق  و امتيازات غير مادي مربوط به شخصيت (پديد آورنده) و براي حمايت از آن است.

·        يشينه تاريخي حقوق مالکيتهاي فکري در جهان

1-   عهد باستان:

در مورد وجود يا ظهور حقوق مولف در جوامع باستاني عقايد مختلفي وجود دارد.

حقوق معنوي مولف از زماني که انسان توانسته قلم در دست بگيرد وجود داشته و وقتي که ادبياتي به وجود آمد سرقت ادبي مورد سرزنش قرار گرفت و وقتي قوانين تدوين شد اين سرقت مجازات گرديده شد. هرمودور از شاگردان افلاطون پس از استفاده از محضر افلاطون يادداشت­هايش را با خود به سيسيل برد و در آنجا فروخت اين عمل که بدون اجازه افلاطون بود سبب خشم اهل علم وادب و سبب خشم مردم شد.

2-   قرون وسطا:

بدليل اينکه کليسا معتقد بود که اثر مظهر الهام الهي پس فرد حق مالکيت ندارد -  نبودن مقام و موقعيت ارج نهادن به پديد آوردندگان اثر -  به علت از بين رفتن تمدن به امپراطوري رم و از بين رفتن بازار آزاد بر آثار فکري، کمتر اثري به ثمر و بخصوص به نشر رسيده است.

3-   عهد جديد (رنسانس)

دگرگوني­هاي سياسي و اجتماعي و فرهنگي که از قرن شانزدهم به بعد جوامع اروپايي را فرا گرفت سبب شد موقعيت همه امور فرهنگي مخصوصاً حقوق  نويسندگان و هنرمندان به رسميت شناخته شود.

1.       اختراع صنعت چاپ: صرف نظر از جنبه­هاي اقتصادي، فن چاپ نتايج بسيار مهمي را در زمينه نشر آثار فکري و منافع شخصي و معنوي مولفان داشته و سعي بر حمايت آنان بوده.

2.       جنبش اصلاح مذهب: قدرت و سيطره اربابان کليسا در قرون وسطي هر تفکري و انديشه­اي را سرکوب کرد ولي با ظهور انديشمندان و  بزرگاني که از کليسا رويگردان بودند به تدريج زمينه­هاي رشد وگسترش افکار و انديشه­ها و عقايد در قالب­هاي علمي و ادبي فراهم شد.

3.      عهد تجدد: به دليل تجمع دانشمندان و جنبش عظيم فکري که در اين قرون شروع شد سبب شد هنر و اثر از قيد بي­حرمتي­ها و بي احترامي­ها رهانيده و زمينه­هاي رشد آن فراهم شود.

نخستين اثر شناسايي و حمايت از حقوق مولف را بايد در اختياراتي جستجو کرد که برخي سلاطين و حاکمان اروپا در قرن شانزدهم ميلادي به ناشران وکتاب­فروشان  اعطا کردند و کم­کم مديران و ناشران، امتياز حکام و سلاطين را وسيله دست اندازي و تجاوز و غصب حقوق مولفان قرار دادند که مولفان وپديد آورندگان آثار با نوشتن مقالات و رسالات متعدد دلايل و شواهد لزوم شناسايي قانون حقوق  مولف را تأييد کردند و آثار اين تحول فکري و اجتماعي براي اولين بار در انگلستان به صورت تصويب قانون حمايت مولفان  سال 1709 م شد.

کنواسيون­ها و سازمان­هاي بين المللي    

در اواخر  قرن 19 اولين معاهدات بين المللي براي حمايت از حقوق  پديد آوران منعقد شد.

1-    کنواسيون پاريس:

ابتدا مجارستان از کشورهاي ديگر دعوت کرد که در نمايشگاهي بين المللي از اختراعات که در سال 1873 م در وين برگزار شد شرکت کنند ولي بسياري از مهمانان خارجي به دليل نداشتن حمايت کافي از اختراعات عرضه شده، تمايلي به نمايش عمومي اختراعات­شان نداشتند و لذا اين امر سبب شد تا نمايشگاه با شکست رو به رو شود. به دنبال کنگره وين کنگره­اي بين الملي در سال 1878 م در پاريس برگزار شد که در نتيجه آن دولت فرانسه ملزم شد کنفرانسي بين المللي را با وظيفه تعيين مبناي  قانون گذاري متحد الشکل در زمينه مالکيت صنعتي برگزار کند که به دنبال آن پيش­نويس کنوانسيوني در پاريس تهيه شد که پيشنهاد مي­کرد اتحاديه­اي بين المللي براي حمايت از مالکيت صنعتي تشکيل شود و در سال 1883 م کنفرانس ديپلماتيک جديدي در پاريس برگزار شد که به فروش نهايي و امضاي کنوانسيون پاريس براي حمايت از مالکيت منجر شد و 11 کشور آن را امضا کردند و در سال  1996 اعضا کنوانسيون پاريس به 140 عضو رسيد اين کنوانسيون تا به حال چندين بار  بازنگري و اصلاح شده است .

اصول کلي مندرج در قرار داد پاريس را مي­توان به چهار دسته تقسيم کرد:

1-    مقررات مربوط به حقوق بين الملل عمومي شامل حقوق و تکاليف دولت­هاي عضو قرارداد و نيز مقررات اداري.

2-    مقرراتي که دولت­هاي عضو را ملزم به وضع قوانين و مقرراتي درباره مالکيت صنعتي مي­کند.

3-    مقرراتي درباره حقوق و وظايف اشخاص ذي نفع در استفاده از حقوق مالکيت­هاي صنعتي در ساير کشور­هاي عضو قرار داد.

4-    مقررات مربوط به امکان اجراي مستقيم مفاد قرارداد يا لزوم وضع مقرراتي در قلمرو ملي براي نحوه اجراي قرارداد.

کشور ايران در سال  1337 براساس قانوني که به تصويب مجلس شوراي ملي رسيد به قرارداد پاريس تا اصلاحيه لندن پيوست و در نهايت در تاريخ 18/7/1337 با تصويب  مجلس شوراي اسلامي و تاييد شوراي نگهبان به اصلاحيه 1967 م و 1979 استکهلم پيوست.

البته معاهدات ديگري غير از پاريس نيز به وجود آمد مانند موافقت­نامه استراسبورگ، قرارداد بوداپست، موافقت­نامه لاهه، موافقت­نامه مادريد، موافقت­نامه ليسبون  و موافقت­نامه وين.

کنوانسيون برن:

اولين ومهمترين سند بين المللي درباره حقوق مولف "کنوانسيون برن براي حمايت از آثار ادبي و هنري است"

پس از اين­که ضرورت وجود سند بين المللي براي حمايت از آثار ادبي احساس شد در سال 1886م  9 سپتامبر در شهر برن اولين سند بين المللي حمايت از حقوق  مولف پديد آمد. و چندين بار به اين سند اصلاحاتي زده شد و مواردي به متن اين قرارداد افزوده شد .

اين قرارداد  همه آثار مانند کتاب، رساله، مقالات و نامه­ها، آثار شفاهي مانند سخنراني­ها، خطابه­ها و وعظ­ها، آثار نمايشي، پانتوميم، رقص، آثار موسيقي، آثار سينمايي،  نقاشي، پيکرتراشي، گچ­بري، مجسمه­سازي، کنده­کاري، عکاسي، طرح­ها و آثار نقشه برداري، معماري، آثار مربوط به ترجمه، شرح، تنظيم و گردآوري و ساير آثار تبديلي، دايره المعارف­ها، گلچين­هاي ادبي و ... را ياد کرده است. اصول و نکات مهمي که در اين کنوانسيون آمده عبارتند از:

1-    اصل رفتار ملي ( ماده 4 اين قرارداد) اثر هر يک از مولفان کشورهاي غير پيمان يا کشورهاي غير عضو که براي نخستين بار در يک کشور عضو منتشر مي­شود از حمايت قانون کشور اخير همانند تبعه داخلي آن کشور برخوردار است.

2-    کنوانسيون براساس اصل حمايت، بدون تشريفات برخي اقدامات را از قبيل ثبت اثر شرط بهره­مندي از حمايت قانون نمي­داند.

3-    مدت عادي حمايت از حقوق مادي اثر در دوران زندگاني خالق و نيز 50 سال پس از مرگ اوست.

(ماده 7 قرارداد)  جمهوري اسلامي ايران تاکنون به اين کنوانسيون هيچ يک از اصلاحات آن ملحق نشده است.

کنوانسيون ژنو -  حق مولف:

براي اينکه ايرادات و نقايص معاهده برن و براي اينکه امتيازات ويژه­اي براي کشورهاي جهان سوم در نظر گرفته شود يونسکو عهده­دار تهيه طرح جهاني حق مولف گرديد کنفرانس عمومي يونسکو در سال 1947 م در مکزيک تصويب کرد که يونسکو بايد با تمام سرعت و با توجه کافي به قرارداد­هاي موجود، مسأله بهبود بخشيدن به حقوق مولف در سطح بين المللي را  بررسي کند. اين تلاش­ها سرانجام نتيجه بخشيد و قرارداد ژنو در 6 سپتامبر 1952 م به امضا رسيد و نکات برجسته اين قرارداد عبارتند از:

1-    برخلاف قرارداد برن که در ذکر آثار مورد حمايت به مصاديق جزئي پرداخته بود در قرارداد ژنو از آفرينش­هاي فکري به صورت کلي ياد شده است.

2-    مدت عادي حمايت در اين قرارداد زمان حيات خالق و 25 سال پس از مرگ او است.

3-    قرارداد جهاني حق مولف بر خلاف برن تشريفات را پذيرفته و شرط برخورداري حمايت اثر را درج علامت C (اختصار COPY RIGHT)  نام صاحب اثر و نخستين سال انتشار بر روي اثر قرار داده است. البته اين قرارداد نيز دست­خوش تغييراتي شد و بعضي از مفاد آن تغييرکرد و اصلاح شد.

سازمان جهاني مالکيت معنوي:

در سال 1893 دفترکنوانسيون برن و دفترکنوانسيون پاريس با هم ادغام شدند و سازماني بين المللي  به نام "دفتر بين المللي متحد براي حمايت از مالکيت معنوي" را تشکيل دادند که تعداد اعضاي آن هفت نفر بودند و سنگ بناي سازمان جهاني مالکيت معنوي امروز است. اهداف اين سازمان عبارتند از:

1-    هماهنگ سازي مستقيم قانون گذاري و آيين نامه­هاي مالکيت معنوي در سطح ملي.

2-    خدمات براي در خواست­هاي ثبت بين المللي حقوق مالکيت صنعتي.

3-    تبادل اطلاعات مالکيت معنوي.

4-    آموزش و همکاري­هاي قانوني و فني به کشورهاي در حال توسعه و ساير کشورها.

5-    تسهيل حل اختلافات خصوصي راجع به مالکيت معنوي.

6-    مرتب کردن تکنولوژي اطلاعاتي به عنوان ابزاري براي ذخيره، دستيابي و کاربرد اطلاعات گرانبهاي مالکيت معنوي.

7-    جمهوري اسلامي ايران نيز در صدد پيوستن به سازمان جهاني مالکيت معنوي است.

سازمان تجارت جهاني (WTO)

يکي ديگر از سازمان­هايي است که براي حمايت از پديد آورندگان اثر در سال 1994 بوجود آمد و اين سازمان حاصل مجموعه موافقت­نامه­هايي است که تحت عنوان سند نهايي مذاکرات تجاري دور اروگوئه در 15 آوريل 1994 در کشور مراکش به امضاي وزراي تجارت کشورهاي عضو رسيد يکي از موافقت­نامه­هايي که مورد مذاکره قرار گرفت مربوط به جنبه­هاي تجاري حقوق مالکيت معنوي بود که به موافقت­نامه تريپس TRIPS معروف است که مفاد تريپس در ارتباط با کپي رايت و حقوق مرتبط، علائم تجاري، طرح­هاي صنعتي، اختراعات و طرح­هاي کلي، اسرار تجاري و... است.

موافقت­نامه تريپس در پي اين است که استانداردهاي حداقلي را براي حمايت از اين حقوق مطرح و روش کشورهاي جهان را با يکديگر در اين زمينه همگون و هماهنگ سازد.

اين موافقت­نامه شامل 73 ماده است و بسيار پيشرفته­تر از کنوانسيون­هاي گذشته و مکمل آنها به شمار مي­رود.

ايران بارها تمايل خود را به پيوستن بر عضويت در سازمان تجارت جهاني WTO اعلام کرده است.

شرايط حمايت از اثر و انواع آثار مورد حمايت:

1-    محسوس بودن شکل اثر: از قالب افکار و انديشه و حالت ذهن خارج شده باشد.

2-    اصالت اثر: اثر بايد ابتکاري و اصيل باشد. معنويات پديد آورنده و انعکاسي از افکار او باشد.

3-    چاپ يا پخش يا نشر يا اجراي اثر براي نخستين بار در ايران: قبلاً در کشور ديگري چاپ شده باشد.

4-    مالکيت داشتن اثر: مطابق با مرز و نظم عمومي و اخلاق حسنه باشد وماليت داشته باشد.

آثار و گونه­هاي ادبي و هنري مورد حمايت قانون عبارتند از:

آثار نوشته (اصلي- فرعي، ترجمه)

آثار سمعي و بصري ( اثر راديويي که براي پخش از راديو خلق شده). تلويزيوني - سينمايي

اثر تجسمي: که تلفيقي از خط، نقطه، سطح، شکل، رنگ، بافت و غيره است.

اثر ابتکاري بر پايه فرهنگ عامه.

اثر فني که جنبه ابداع و ابتکار داشته باشد.

اثر ترکيبي: مجموعه هاي منتخب نظم و نثر.

1-    حقوق مادي و معنوي پديد آورندگان

1.      حقوق مادي-حق نشر و تکثير-حق ترجمه-حق اقتباس و تلخيص و تبديل-حق عرضه و اجرا-حق -ستفاده از پاداش و جايزه-حق تعقيب-حقوق معنوي-حق انتشار اثر (نمي­شود صاحب اثر را مجبور به انتشار يا عدم آن کرد)-حق حرمت نام و عنوان مولف-حق حرمت اثر-حق عدول يا استرداد اثر

موجبات پيدايش تريپس TRIPS

عمدترين علل عبارتند از:

1-    فقدان مقررات لازم جهت حل و فصل دعاوي بين المللي ناشي از چگونگي اجراي کنوانسيونهاي  برن و رم

2-    فقدان مقررات درباره پديده­هايي جديد مثل برنامه­هاي کامپيوتري، پايگاه­هاي اطلاعاتي و انتقال ماهواره­اي.

3-    توسعه انتشار بين المللي آثار حمايت شده فکري در نتيجه توسعه تکنولوژي و ارتباط ضرورت و تضمين حقوق صاحبان اين آثار.

4-    شيوه سرقت آثار فکري در سطح بين المللي و لزوم کنترل، کاهش و جلوگيري از آن.

اهداف تريپس

1-    يکسان پنداشتن ارزشي اموال فکري با اموال مادي.

2-    دست­يابي حداقل حمايت جهاني از مالکيت فکري.

3-    تأکيد بر جنبه­هاي تجاري حقوق مالکيت فکري.

4-    حمايت از حقوق هنرمندان اجرا کننده  و صنايع و ابسته، همانند حمايت از مولفان.

ويژگي­هاي ترپيس

1-    جامعيت.

2-    يقين حداقل استانداردهاي لازم براي حمايت از حقوق مالکيت فکري.

3-    تأکيد بر جنبه­هاي اجرايي حقوق مالکيت فکري.

4-    يقين ساز وکار لازم  براي حل و فصل اختلاف بين اعضاء.

  اصول حاکم بر تريپس

1-    اصل رفتار ملي: يعني لزوم اعمال رفتار مقرّر در تريپس در قبال همه اشخاص حقيقي يا حقوقي تبعه. ساير کشورهاي عضو اين موافقت نامه است. کشور عضو بايد در حمايت از مالکيت فکري همان رفتاري را داشته باشد که با اتباع خود دارد.

2-    اصل دولت کامله الودار:هر دولتي که مزيت، امتياز يا مصونيتي در مورد مالکيت فکري به تبعه کشور ديگر بدهد بايد آن را به اتباع کشورهاي عضو تريپس هم بدهد.

منابع

1-    مجله نقد - شماره 49-  سال 1385

2-    ايران، سازمان تجارت جهاني و کپي رايت -  ميثم موسايي – پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات 1386

3-    حقوق مالکيت هاي فکري – دفتر تنظيم نشر آثار امام (ره)

4-    سايت و اينترنت

**********************************************8

 

 

 |+| نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم دی 1387ساعت 15:31  توسط   | 

با سمه تعالي

 

 

موضوع :  حقوق مالكيتهاي فكري

                                                                                              تهیه و تنظیم:علی امانی توانی

 

تعريف مال:مال هر چيزي است که  قابليت به تملک درآوردن را داشته باشد.

1-    مال هرچيزي است که مورد رغبت عقلا و تقاضاي آنان باشد و در قبال آن ثمن وبهايي پرداخته شود.

تعريف مال از حيث حقوقي:به چيزي مال گويند که داراي دو شرط باشد:

1-    مفيد باشد و نيازي را برآورد خواه نياز مادي باشد يا معنوي.

2-    قابل اختصاص يافتن به شخص يا محل معين باشد بر خلاف خورشيد، دريا و هوا

تعريف حق:حق در لغت به معناي ثبوت است و نقيض باطل است.

حق در اصطلاح حقوقي عبارتست از: اقتداري است که قانون به افراد مي­دهد تا عملي را انجام دهند لذا آزادي عمل رکن اساسي حق است، در مقابل، هر حقي تکليف ايجاد مي­کند (حق سلطنت و توانايي خاصي است که کسي نسبت به چيزي شخصي دارد و مي تواند هر گونه بخواهد در آن تصرف کند و ديگران از  تصرف در آن منع کند).

تعربف مالکيت:در لغت به معناي استيلاء بر شي است.

از نظر حقوقي: مالکيت حقي است دائمي که به موجب آن شخص مي­تواند در حدود قوانين، تصرف در مالي را به نفع خود اختصاص دهد و از تمام منافع آن استفاده کند.

مالکيت سه وصف اساسي دارد:

1-    مطلق بودن: حقي که به مالک هرگونه اختيار و انتفاع و تصرف را در حدود قوانين مي­دهد.

2-    انحصاري بودن: مالک هر تصرفي را که بخواهد انجام مي­دهد و مانع  از تصرف ديگران مي­شود.

3-    دائمي بودن: حقي است دائمي چون طبيعت آن با موقتي بودن منافات دارد با مرگ از بين نمي­رود بلکه به يکي از اسباب انتقال به ديگري واگذار مي­شود.

حق معنوي:مزيتي است قانوني و غير مادي مانند حق مخترع بر اختراع خود، حق مولف بر تأليف خود.

تعريف: حقوق  و امتيازات غير مادي مربوط به شخصيت (پديد آورنده) و براي حمايت از آن است.

·        يشينه تاريخي حقوق مالکيتهاي فکري در جهان

1-   عهد باستان:

در مورد وجود يا ظهور حقوق مولف در جوامع باستاني عقايد مختلفي وجود دارد.

حقوق معنوي مولف از زماني که انسان توانسته قلم در دست بگيرد وجود داشته و وقتي که ادبياتي به وجود آمد سرقت ادبي مورد سرزنش قرار گرفت و وقتي قوانين تدوين شد اين سرقت مجازات گرديده شد. هرمودور از شاگردان افلاطون پس از استفاده از محضر افلاطون يادداشت­هايش را با خود به سيسيل برد و در آنجا فروخت اين عمل که بدون اجازه افلاطون بود سبب خشم اهل علم وادب و سبب خشم مردم شد.

2-   قرون وسطا:

بدليل اينکه کليسا معتقد بود که اثر مظهر الهام الهي پس فرد حق مالکيت ندارد -  نبودن مقام و موقعيت ارج نهادن به پديد آوردندگان اثر -  به علت از بين رفتن تمدن به امپراطوري رم و از بين رفتن بازار آزاد بر آثار فکري، کمتر اثري به ثمر و بخصوص به نشر رسيده است.

3-   عهد جديد (رنسانس)

دگرگوني­هاي سياسي و اجتماعي و فرهنگي که از قرن شانزدهم به بعد جوامع اروپايي را فرا گرفت سبب شد موقعيت همه امور فرهنگي مخصوصاً حقوق  نويسندگان و هنرمندان به رسميت شناخته شود.

1.       اختراع صنعت چاپ: صرف نظر از جنبه­هاي اقتصادي، فن چاپ نتايج بسيار مهمي را در زمينه نشر آثار فکري و منافع شخصي و معنوي مولفان داشته و سعي بر حمايت آنان بوده.

2.       جنبش اصلاح مذهب: قدرت و سيطره اربابان کليسا در قرون وسطي هر تفکري و انديشه­اي را سرکوب کرد ولي با ظهور انديشمندان و  بزرگاني که از کليسا رويگردان بودند به تدريج زمينه­هاي رشد وگسترش افکار و انديشه­ها و عقايد در قالب­هاي علمي و ادبي فراهم شد.

3.      عهد تجدد: به دليل تجمع دانشمندان و جنبش عظيم فکري که در اين قرون شروع شد سبب شد هنر و اثر از قيد بي­حرمتي­ها و بي احترامي­ها رهانيده و زمينه­هاي رشد آن فراهم شود.

نخستين اثر شناسايي و حمايت از حقوق مولف را بايد در اختياراتي جستجو کرد که برخي سلاطين و حاکمان اروپا در قرن شانزدهم ميلادي به ناشران وکتاب­فروشان  اعطا کردند و کم­کم مديران و ناشران، امتياز حکام و سلاطين را وسيله دست اندازي و تجاوز و غصب حقوق مولفان قرار دادند که مولفان وپديد آورندگان آثار با نوشتن مقالات و رسالات متعدد دلايل و شواهد لزوم شناسايي قانون حقوق  مولف را تأييد کردند و آثار اين تحول فکري و اجتماعي براي اولين بار در انگلستان به صورت تصويب قانون حمايت مولفان  سال 1709 م شد.

کنواسيون­ها و سازمان­هاي بين المللي    

در اواخر  قرن 19 اولين معاهدات بين المللي براي حمايت از حقوق  پديد آوران منعقد شد.

1-    کنواسيون پاريس:

ابتدا مجارستان از کشورهاي ديگر دعوت کرد که در نمايشگاهي بين المللي از اختراعات که در سال 1873 م در وين برگزار شد شرکت کنند ولي بسياري از مهمانان خارجي به دليل نداشتن حمايت کافي از اختراعات عرضه شده، تمايلي به نمايش عمومي اختراعات­شان نداشتند و لذا اين امر سبب شد تا نمايشگاه با شکست رو به رو شود. به دنبال کنگره وين کنگره­اي بين الملي در سال 1878 م در پاريس برگزار شد که در نتيجه آن دولت فرانسه ملزم شد کنفرانسي بين المللي را با وظيفه تعيين مبناي  قانون گذاري متحد الشکل در زمينه مالکيت صنعتي برگزار کند که به دنبال آن پيش­نويس کنوانسيوني در پاريس تهيه شد که پيشنهاد مي­کرد اتحاديه­اي بين المللي براي حمايت از مالکيت صنعتي تشکيل شود و در سال 1883 م کنفرانس ديپلماتيک جديدي در پاريس برگزار شد که به فروش نهايي و امضاي کنوانسيون پاريس براي حمايت از مالکيت منجر شد و 11 کشور آن را امضا کردند و در سال  1996 اعضا کنوانسيون پاريس به 140 عضو رسيد اين کنوانسيون تا به حال چندين بار  بازنگري و اصلاح شده است .

اصول کلي مندرج در قرار داد پاريس را مي­توان به چهار دسته تقسيم کرد:

1-    مقررات مربوط به حقوق بين الملل عمومي شامل حقوق و تکاليف دولت­هاي عضو قرارداد و نيز مقررات اداري.

2-    مقرراتي که دولت­هاي عضو را ملزم به وضع قوانين و مقرراتي درباره مالکيت صنعتي مي­کند.

3-    مقرراتي درباره حقوق و وظايف اشخاص ذي نفع در استفاده از حقوق مالکيت­هاي صنعتي در ساير کشور­هاي عضو قرار داد.

4-    مقررات مربوط به امکان اجراي مستقيم مفاد قرارداد يا لزوم وضع مقرراتي در قلمرو ملي براي نحوه اجراي قرارداد.

کشور ايران در سال  1337 براساس قانوني که به تصويب مجلس شوراي ملي رسيد به قرارداد پاريس تا اصلاحيه لندن پيوست و در نهايت در تاريخ 18/7/1337 با تصويب  مجلس شوراي اسلامي و تاييد شوراي نگهبان به اصلاحيه 1967 م و 1979 استکهلم پيوست.

البته معاهدات ديگري غير از پاريس نيز به وجود آمد مانند موافقت­نامه استراسبورگ، قرارداد بوداپست، موافقت­نامه لاهه، موافقت­نامه مادريد، موافقت­نامه ليسبون  و موافقت­نامه وين.

کنوانسيون برن:

اولين ومهمترين سند بين المللي درباره حقوق مولف "کنوانسيون برن براي حمايت از آثار ادبي و هنري است"

پس از اين­که ضرورت وجود سند بين المللي براي حمايت از آثار ادبي احساس شد در سال 1886م  9 سپتامبر در شهر برن اولين سند بين المللي حمايت از حقوق  مولف پديد آمد. و چندين بار به اين سند اصلاحاتي زده شد و مواردي به متن اين قرارداد افزوده شد .

اين قرارداد  همه آثار مانند کتاب، رساله، مقالات و نامه­ها، آثار شفاهي مانند سخنراني­ها، خطابه­ها و وعظ­ها، آثار نمايشي، پانتوميم، رقص، آثار موسيقي، آثار سينمايي،  نقاشي، پيکرتراشي، گچ­بري، مجسمه­سازي، کنده­کاري، عکاسي، طرح­ها و آثار نقشه برداري، معماري، آثار مربوط به ترجمه، شرح، تنظيم و گردآوري و ساير آثار تبديلي، دايره المعارف­ها، گلچين­هاي ادبي و ... را ياد کرده است. اصول و نکات مهمي که در اين کنوانسيون آمده عبارتند از:

1-    اصل رفتار ملي ( ماده 4 اين قرارداد) اثر هر يک از مولفان کشورهاي غير پيمان يا کشورهاي غير عضو که براي نخستين بار در يک کشور عضو منتشر مي­شود از حمايت قانون کشور اخير همانند تبعه داخلي آن کشور برخوردار است.

2-    کنوانسيون براساس اصل حمايت، بدون تشريفات برخي اقدامات را از قبيل ثبت اثر شرط بهره­مندي از حمايت قانون نمي­داند.

3-    مدت عادي حمايت از حقوق مادي اثر در دوران زندگاني خالق و نيز 50 سال پس از مرگ اوست.

(ماده 7 قرارداد)  جمهوري اسلامي ايران تاکنون به اين کنوانسيون هيچ يک از اصلاحات آن ملحق نشده است.

کنوانسيون ژنو -  حق مولف:

براي اينکه ايرادات و نقايص معاهده برن و براي اينکه امتيازات ويژه­اي براي کشورهاي جهان سوم در نظر گرفته شود يونسکو عهده­دار تهيه طرح جهاني حق مولف گرديد کنفرانس عمومي يونسکو در سال 1947 م در مکزيک تصويب کرد که يونسکو بايد با تمام سرعت و با توجه کافي به قرارداد­هاي موجود، مسأله بهبود بخشيدن به حقوق مولف در سطح بين المللي را  بررسي کند. اين تلاش­ها سرانجام نتيجه بخشيد و قرارداد ژنو در 6 سپتامبر 1952 م به امضا رسيد و نکات برجسته اين قرارداد عبارتند از:

1-    برخلاف قرارداد برن که در ذکر آثار مورد حمايت به مصاديق جزئي پرداخته بود در قرارداد ژنو از آفرينش­هاي فکري به صورت کلي ياد شده است.

2-    مدت عادي حمايت در اين قرارداد زمان حيات خالق و 25 سال پس از مرگ او است.

3-    قرارداد جهاني حق مولف بر خلاف برن تشريفات را پذيرفته و شرط برخورداري حمايت اثر را درج علامت C (اختصار COPY RIGHT)  نام صاحب اثر و نخستين سال انتشار بر روي اثر قرار داده است. البته اين قرارداد نيز دست­خوش تغييراتي شد و بعضي از مفاد آن تغييرکرد و اصلاح شد.

سازمان جهاني مالکيت معنوي:

در سال 1893 دفترکنوانسيون برن و دفترکنوانسيون پاريس با هم ادغام شدند و سازماني بين المللي  به نام "دفتر بين المللي متحد براي حمايت از مالکيت معنوي" را تشکيل دادند که تعداد اعضاي آن هفت نفر بودند و سنگ بناي سازمان جهاني مالکيت معنوي امروز است. اهداف اين سازمان عبارتند از:

1-    هماهنگ سازي مستقيم قانون گذاري و آيين نامه­هاي مالکيت معنوي در سطح ملي.

2-    خدمات براي در خواست­هاي ثبت بين المللي حقوق مالکيت صنعتي.

3-    تبادل اطلاعات مالکيت معنوي.

4-    آموزش و همکاري­هاي قانوني و فني به کشورهاي در حال توسعه و ساير کشورها.

5-    تسهيل حل اختلافات خصوصي راجع به مالکيت معنوي.

6-    مرتب کردن تکنولوژي اطلاعاتي به عنوان ابزاري براي ذخيره، دستيابي و کاربرد اطلاعات گرانبهاي مالکيت معنوي.

7-    جمهوري اسلامي ايران نيز در صدد پيوستن به سازمان جهاني مالکيت معنوي است.

سازمان تجارت جهاني (WTO)

يکي ديگر از سازمان­هايي است که براي حمايت از پديد آورندگان اثر در سال 1994 بوجود آمد و اين سازمان حاصل مجموعه موافقت­نامه­هايي است که تحت عنوان سند نهايي مذاکرات تجاري دور اروگوئه در 15 آوريل 1994 در کشور مراکش به امضاي وزراي تجارت کشورهاي عضو رسيد يکي از موافقت­نامه­هايي که مورد مذاکره قرار گرفت مربوط به جنبه­هاي تجاري حقوق مالکيت معنوي بود که به موافقت­نامه تريپس TRIPS معروف است که مفاد تريپس در ارتباط با کپي رايت و حقوق مرتبط، علائم تجاري، طرح­هاي صنعتي، اختراعات و طرح­هاي کلي، اسرار تجاري و... است.

موافقت­نامه تريپس در پي اين است که استانداردهاي حداقلي را براي حمايت از اين حقوق مطرح و روش کشورهاي جهان را با يکديگر در اين زمينه همگون و هماهنگ سازد.

اين موافقت­نامه شامل 73 ماده است و بسيار پيشرفته­تر از کنوانسيون­هاي گذشته و مکمل آنها به شمار مي­رود.

ايران بارها تمايل خود را به پيوستن بر عضويت در سازمان تجارت جهاني WTO اعلام کرده است.

شرايط حمايت از اثر و انواع آثار مورد حمايت:

1-    محسوس بودن شکل اثر: از قالب افکار و انديشه و حالت ذهن خارج شده باشد.

2-    اصالت اثر: اثر بايد ابتکاري و اصيل باشد. معنويات پديد آورنده و انعکاسي از افکار او باشد.

3-    چاپ يا پخش يا نشر يا اجراي اثر براي نخستين بار در ايران: قبلاً در کشور ديگري چاپ شده باشد.

4-    مالکيت داشتن اثر: مطابق با مرز و نظم عمومي و اخلاق حسنه باشد وماليت داشته باشد.

آثار و گونه­هاي ادبي و هنري مورد حمايت قانون عبارتند از:

آثار نوشته (اصلي- فرعي، ترجمه)

آثار سمعي و بصري ( اثر راديويي که براي پخش از راديو خلق شده). تلويزيوني - سينمايي

اثر تجسمي: که تلفيقي از خط، نقطه، سطح، شکل، رنگ، بافت و غيره است.

اثر ابتکاري بر پايه فرهنگ عامه.

اثر فني که جنبه ابداع و ابتکار داشته باشد.

اثر ترکيبي: مجموعه هاي منتخب نظم و نثر.

1-    حقوق مادي و معنوي پديد آورندگان

1.      حقوق مادي-حق نشر و تکثير-حق ترجمه-حق اقتباس و تلخيص و تبديل-حق عرضه و اجرا-حق -ستفاده از پاداش و جايزه-حق تعقيب-حقوق معنوي-حق انتشار اثر (نمي­شود صاحب اثر را مجبور به انتشار يا عدم آن کرد)-حق حرمت نام و عنوان مولف-حق حرمت اثر-حق عدول يا استرداد اثر

موجبات پيدايش تريپس TRIPS

عمدترين علل عبارتند از:

1-    فقدان مقررات لازم جهت حل و فصل دعاوي بين المللي ناشي از چگونگي اجراي کنوانسيونهاي  برن و رم

2-    فقدان مقررات درباره پديده­هايي جديد مثل برنامه­هاي کامپيوتري، پايگاه­هاي اطلاعاتي و انتقال ماهواره­اي.

3-    توسعه انتشار بين المللي آثار حمايت شده فکري در نتيجه توسعه تکنولوژي و ارتباط ضرورت و تضمين حقوق صاحبان اين آثار.

4-    شيوه سرقت آثار فکري در سطح بين المللي و لزوم کنترل، کاهش و جلوگيري از آن.

اهداف تريپس

1-    يکسان پنداشتن ارزشي اموال فکري با اموال مادي.

2-    دست­يابي حداقل حمايت جهاني از مالکيت فکري.

3-    تأکيد بر جنبه­هاي تجاري حقوق مالکيت فکري.

4-    حمايت از حقوق هنرمندان اجرا کننده  و صنايع و ابسته، همانند حمايت از مولفان.

ويژگي­هاي ترپيس

1-    جامعيت.

2-    يقين حداقل استانداردهاي لازم براي حمايت از حقوق مالکيت فکري.

3-    تأکيد بر جنبه­هاي اجرايي حقوق مالکيت فکري.

4-    يقين ساز وکار لازم  براي حل و فصل اختلاف بين اعضاء.

 

 

اصول حاکم بر تريپس

1-    اصل رفتار ملي: يعني لزوم اعمال رفتار مقرّر در تريپس در قبال همه اشخاص حقيقي يا حقوقي تبعه. ساير کشورهاي عضو اين موافقت نامه است. کشور عضو بايد در حمايت از مالکيت فکري همان رفتاري را داشته باشد که با اتباع خود دارد.

2-    اصل دولت کامله الودار:هر دولتي که مزيت، امتياز يا مصونيتي در مورد مالکيت فکري به تبعه کشور ديگر بدهد بايد آن را به اتباع کشورهاي عضو تريپس هم بدهد.

منابع

1-    مجله نقد - شماره 49-  سال 1385

2-    ايران، سازمان تجارت جهاني و کپي رايت -  ميثم موسايي – پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات 1386

3-    حقوق مالکيت هاي فکري – دفتر تنظيم نشر آثار امام (ره)

4-    سايت و اينترنت

 

 

 |+| نوشته شده در  شنبه بیست و هشتم دی 1387ساعت 15:21  توسط   | 

سکولاریسم، پساسکولاریسم و تلویزیون

مسعود کوثری[1]

چکیده

در این مقاله تلاش می شود که با نقد رویکرد ماهیت گرای رسانه، تلویزیون را به منزله رسانه ای غیرسکولار مطرح سازد. از دیگر سو، با تلفیق رویکردهای فرهنگ گرا و پساسکولار از تعامل جدیدی میان رسانه، دین و فرهنگ مردم پسند یاد کند. تعاملی که از آن به عنوان عامه پسند (مردم پسند) شدن دین می توان یاد کرد. تلویزیون در این عامه پسندکردن دین نقش اساسی دارد.



[1] - عضو هیات علمی دانشگاه تهران- دانشکده علوم اجتماعی/ mkousari@ut.ac.ir


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:55  توسط   | 

                                                   سكولاريسم                        تهيه و تنظيم: مهدي بورقاني

 

مقدمه

تلويزيون براي كشور ما پديده‌اي ذاتا غير بومي است و لزوما مفاهيم و نظرات مربوط به آن نيز غير ايراني و طبعا غير منطبق با جهان ايراني است. مخاطب، پيام، تأثير و رسانه در زمينه‌اي متفاوت معرفي و ارائه شده‌اند و از همين رو نگرش به انسان و جامعه نيز متاثر از همين بنيادهاي نظري شكل مي‌گيرد.


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:50  توسط   | 

تهيه و تنظيم:علي اماني تواني

روابط عمومي نفوذ تصويرها و اقدامات

سلاطين و پادشاهان قديم براي نشان دادن اقتدار و جذبه خود همواره سعي مي‌كردند از اشكال مختلف غارِ قدرت استفاده كنند آنها سعي مي‌كردند به نحوي روابط خود را با مردم زي ر دست خود از منظر اقدار مشخص كنند. آنها سعي مي‌كردند همواره اقتدار خود را تبليغ كنند در عين حال نشان دادن اقتدار جهاني يك پادشاه در سايه روابط او با مردم و نز با ديگر امتها و پادشاهان مشخص مي‌شود. اين گروه كه تنظيم كننده روابط پادشاه با مردم بودند همان روابط عمومي است كه امروزه با اين عنوان شناخته مي‌شود
ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:48  توسط   | 

تهيه و تنظيم:علي اماني تواني

آگهي‌هاي بازرگاني

گذشت وظيفه اصلي رسانه، رساندن پيامبر به مخاطب و اطلاع رساني مي‌باشد. مردم بايد از اخباري كه در پيرامون آنها مي‌گذرد به وسيله يك وسيله ارتباطي باخبر شوند و اين وظيفه بر دوش وسايل ارتباط جمعي است.


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:47  توسط   | 

تهيه و تنظيم:علي اماني تواني

فرهنگ مردمي

براي شناخت سطح فرهنگ مردمي يك منطقه  جغرافيايي بايد به پيشينه تاريخي و اسنادي كه از گذشتگان آنها به يادگار مانده رجوع كرد. انسان‌هاي جديد وارث مكتب و فرهنگ گذشتگاني هستند كه پايه‌هاي اصلي فرهنگ امروزه از آنها به يادگار مانده است.


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:46  توسط   | 

تهيه و تنظيم:علي اماني تواني

مجلات، صداهايي براي علائق متنوع

 

مجلات با اين شيوه كه امروزه در دسترس افراد قرار دارد ابتدا در لندن منتشر شدند و علت اصلي آن هم جمعيت مرفه‌اي بود كه در اين شهر زندگي مي‌كردند و قدرت خريد بالايي داشتند. در اين زمان قدرت خريد مجلات از همه افراد ساقط بود زيرا هم تعداد زيادي از مردم بي‌سواد بودند و هم تعداد كمي مي‌توانستند از هزينه خريد اين كار برآيند كم‌كم بعد از سال‌هاي 1800 با افزايش جمعيت و بزرگ‌تر شدن شهرها و ارائه سرويس‌هاي پستي جهت ارسال مجلات به مناطق دور و آسان شدن حمل و نقل، مجلات در دسترس افراد بيشتري قرار گرفت.


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:45  توسط   | 

تهيه و تنظيم:علي اماني تواني

 راديو اولين رسانه پخش

 

در اواخر قرن نوزدهم خلاء يك وسيله مؤثر ارتباط جمعي كه بتواند اخبار و اطلاعات سراسر دنيا را به هم برساند و اطلاع‌رساني كند به شدت محسوس بود. در اقيانوسها خطراتي كه براي كشتي‌ها پيش مي‌آمد و مي‌شد با يك راديو بي‌سيم كوچك مشكل آنها را حل كرد و از تلفات سنگين مالي و جاني جلوگيري كرد. ولي فقدان يك چنين وسيله ارتباطي منتج به خسارات سنگين مي‌شد. از سال 1840 فناوري‌هاي ارتباطي كم‌كم شكل گرفتند و ابتدا تلگراف خط و نقطه به وجود آمد، پس تلفن بعد و بعد تلگراف بي‌سيم و سرانجام در سال 1906 راديو تلفني اختراع شد و چند سال بعد راديو به يك وسيله ارتباط جمعي در خانه تبديل شد و همزمان با اين تحولات شاهد ظهور فيلم‌هاي سينمايي در دهه‌ آخر قرن نوزدهم بوديم.


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:44  توسط   | 

تهيه و تنظيم:علي اماني تواني

 

 تصاوير متحرك به عنوان يك رسانه

از نظر ظاهري فيلم‌هاي سينمايي و تلويزيوني شبيه يكديگر هستند اما قدمت زماني اين دو اصلاً شبيه يكديگر نيست زماني كه تلويزيون به صورت يك رؤيا و تصور فقط در ذهن مهندسين بود فيلم و سينما وجود واقعي داشت و فعال بود و در حدود سال‌هاي جنگ جهاني اول صنعت سينما كاملاً توسعه يافته و پيشرفته بود و ميليونها بيننده در سراسر جهان داشت در حالي‌كه تلويزيون به صورت يك اختراع ناقص مراحل آزمايشي را مي‌گذراند.


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:43  توسط   | 

تهيه و تنظيم:علي اماني تواني

 

روزنامه نخستين وسيله ارتباطي براي جامعه توده‌اي

 

از گذشته بسيار دور مردم مايل بودند رويدادهاي جامعه فرد يا جوامع ديگر را حتي در فواصل دور به گمانه‌زني و اظهارنظر بپردازند از اتفاقات آنها باخبر شوند. تجمع در قهوه‌خانه‌ها و نمايشگاه‌ها و ارتباط دهان به دهان تنها وسيله نقل اخبار و انتشار آن بود.


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:36  توسط   | 

تهيه و تنظيم:علي اماني تواني

تلويزيون محبوبترين رسانه

 

درباره اينكه تلويزيون چگونه رسانه‌اي است اختلاف نظر وجود دارد عده‌اي آن را بهترين وسيله ارتباط جمعي مي‌دانند و گروهي آن را به خاطر آسيب‌هاي جدي كه بر جامعه وارد مي‌كند وسيله ارتباطي نامناسبي مي‌داند.
ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:29  توسط   | 

علي اماني تواني

 

عقلانيت در رسانه مجازي تلويزيون       

 

يکي از وظايف رسانه­ها بالاخص رسانه تلويزيون ايجاد فضاي مجازي براي مخاطبين جهت ترغيب و تشويق بينندگان و مخاطبان است. دو نوع نگاه را در اين زمينه مي­توان تصور کرد.


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:26  توسط   | 

رسانه و حوزه تاثير                  تهيه و تنظيم : علي اماني تواني

رسانه­ها يکي از مؤثرترين و نقش­آفرين­ترين ابزار در انتقال فرهنگ و شناساندن فرهنگ مردمي هستند با توجه به اينکه رسانه­ها با تعداد زيادي ازمخاطبان در ارتباط هستند
ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:24  توسط   | 

پيرامون فيلم ترومن                              تهيه و تنظيم: علي اماني

 

فيلم نمايشي ترومن از جمله فيلم­هايي است که با دقت و تأمل در آن به بينشي علمي و تفکري عميق که در پشت آن نهفته است مي­توان رسيد تفکري که شايد بتوان افرادي مانند: پستمن را جزء آنها دانست


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  شنبه پانزدهم تیر 1387ساعت 10:21  توسط   | 

     رسانه اي شدن دين و سكولاريزاسيون                            

 

                                                          سيد محمد مهدي موسوي مهر

                                                               پژوهشگر مركز تحقيقات صدا و سيما

                                                                                        دانشجوي دكتري فلسفه غرب                                                

 

 

چكيده

در دنياي جديد ،  رسانه ها تاثيرات گوناگوني را در حوزه هاي مختلف فرهنگي و انساني بر جاي گذاشته اند . اين تاثيرات ، در حوزه دين نيز باعث پيدايش ديني با خصلت ها و ويژگي هاي رسانه اي شده است كه از آن به رسانه اي شدن دين ياد مي شود . رسانه اي شدن دين فرآيندي پيچيده ، تدريجي ،  غير اختياري ، غير قابل پيش بيني و غير قابل ا ندازه گيري است.

اين فرآيند در جامعه ديني و به ويژه در رسانه صدا و سيما ، ممكن است  تاثيراتي را پيش رو گذارد كه به سكولار شدن دين منجر شود و البته در عين حال فرصت هايي را براي توسعه دين در جامعه پديد آورد . به نظر مي رسد با بررسي اين فرآيند ، بتوان از بسياري از فرصتهاي ايجاد شده بهره برداري مناسب کرد و تهديدهاي موجود را برطرف ساخت.

کليد واژه : رسانه ،  دين ،  رسانه اي شدن دين  ، سكولاريسم ، سبک زندگي


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1387ساعت 9:3  توسط   | 

يورگن هابرماس

يورگن هابرماس  در هيجدهم ژوئن 1929 در آلمان به دنيا آمد. روند تكوين شخصيت وي بيشتر در شرايط سياسي ــ اجتماعي جامعه آلمان شكل گرفت و همانند ساير روشنفكران آلماني، ظهور و سقوط نازيسم را تجربه نمود. هابرماس تحصيلات دانشگاهي خود را در سال 1949 در "گوتينگن" شروع كرد. مطالعات دامنه‌دار او ، اين انديشمند را به افرادي چون ماركس، هگل و كانت هدايت كرد و اين موضوع عجيب نبود، زيرا آسيب‌هاي فكري و روحي ناشي از حاكميت نازيسم بسياري از روشنفكران پس از جنگ آلمان را به بررسي مجدد در پهنه و ژرفاي سنت كلاسيك قرن نوزدهم و اوايل قرن بيستم آلمان انداخت تا از اين طريق بتوانند براي پاره‌اي از پرسش‌هاي آزاردهنده پاسخ بيابند. از جمله مهمترين پرسش‌هايي كه ذهن روشنفكران آلماني از جمله هابرماس را به خود مشغول كرد، مي‌توان به اين موارد اشاره كرد:

ــ چگونه مي‌توان اين نكته را توضيح داد كه چرا فرهنگ عميق و انديشه‌سازي كه زمينه‌ساز ظهور و تكامل سنت عظيم فكري و فلسفي غني و ديرپايي از كانت تا ماركس شد، چنين شرايط مساعدي براي ظهور هيتلر و نازي‌ها فراهم ساخت ؟

ــ چرا آلماني‌ها در برابر اين عارضه آسيب‌شناسي مهيب و فاجعه‌آميز قدرتمندانه مقاومت نكردند؟ (54)

از اين رو هابرماس با تحصيل در رشته فلسفه سعي كرد تا درصدد حال اين دغدغه‌ها برآيد. او در سال 1954 رسانه دكتري خود را تحت عنوان ((مطلق و تاريخ : در بررسي تضاد بين مطلق و تاريخ در انديشه شلينگ)) به پايان برد و در سال‌هاي دهه 1950 با جديت و شور و شوق بيشتري به مطاله مجدد آثار اوكاچ به ويژه كتاب ((تاريخ و آگاهي طبقاتي)) وي پرداخت. همچنين به مطالعه آثار تئودور آدورنو و ماركس هوركهايمر و به ويژه كتاب ديالكتيك روشنگري پرداخت. (55) هابرماس در پي تصميم به گسترش ديدگاه خود در مورد نظريه انتقادي، همكاري خود با آدورنو و هوركهايمر را بيشتر كرد، زيرا به اين نتيجه رسيد كه آنان در پي ايجاد يك ((نظريه انتقادي ديالكتيكي)) درباره جامعه از درون سنت ماركسيستي هستند، لذا به فرانكفورت رفته و مطالعات خود را در "موسسه تحقيقات اجتماعي" كه بعدها به "مكتب فرانكفورت" مشهور گشت، دنبال كرد. او در خلال سال‌هاي 1956 تا 1959 دستيار آدورنو در فرانكفورت بود. در خلال همين همكاري بود كه اولين اثر عمده‌اش را با عنوان ((تحول ساختاري در حوزه عمومي)) در سال 1962 تاليف كرد. (56) هابرماس از سال 1964 تا 1971 استاد كرسي فلسفه و جامعه‌شناسي دانشگاه فرانكفورت را در اختيار داشت و از سال 1971 به بعد مديريت موسسه ماكس پلانك در استارنبرگ را بر عهده گرفت. او پس از اينكه دامنه انتقادات خود را متوجه ماركسيسم كلاسيك و پيشگامان نظريه انتقادي كرد، منازعات گسترده‌اي با دانشجويان و همكاران خود در اين موسسه داشت و در نتيجه در سال 1982 از رياست موسسه ماكس پلانك استعفا داد و به فرانكفورت بازگشت و در حال حاضر در آنجا استاد كرسي فلسفه و جامعه‌شناسي است.


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1387ساعت 8:46  توسط   | 


بسم الله الرحمن الرحيم

 

 

انگاره سازي رسانه­اي محملي براي کنترل افکار عمومي

 

                                                     (تهيه و تنظيم : علي اماني تواني)

 

مقدمه:

رسانه­ها يکي از مؤثرترين و نقش­آفرين­ترين ابزار در انتقال فرهنگ و شناساندن فرهنگ مردمي هستند با توجه به اينکه رسانه­ها با قشرهاي سطح متوسط و تعداد زيادي در ارتباط هستند و امروزه مردم بيشتر اوقات فراغت خود را با رسانه­ها پر مي­کنند، اين وسايل تأثير زيادي بر فرهنگ آنها مي­گذارد. پخش آگهي­هاي تجاري و اقتصادي و نيز آگهي­هاي ورزشي، آرايشي هر کدام مي­تواند در دراز مدت فرهنگ يک کشور و مردم را عوض کند و قسمت اعظم برنامه­هاي وسايل ارتباط جمعي مربوط به فرهنگ مردمي است که بسيار سودآور است و قسمت اصلي درآمد وسايل ارتباط جمعي را تشکيل مي­دهد.

با بهره­گيري از فن­آوريها پيچيده و پيشرفته، امروزه رسانه­ها ميتوانند پيامهاي خود را به صدها ميليون مخاطب برسانند وبراي جمع کثيري از اين مخاطبان رسانه­هاي جمعي وسيله­اي براي سرگرمي است و لذا گروه زيادي از مخاطبان برگزيده از نفوذ گسترده رسانه­ها در جامعه نگران هستند و از تاثيرات آن بر افراد جامعه ابراز نگراني مي­کنند.

با توجه به نقش اوليه رسانه ها كه مي بايست بيانگر نظر و نگاه جامعه و در خدمت آن باشند اما امروزه اين نقش برعكس شده و نه تنها رسانه هاچشمان بينا و گوش شنواي جامعه نيستند بلكه همانطور كه در اين تحقيق به آن پرداخته شده است جامعه در دست رسانه ها است  و اين رسانه ها هستند كه هرطور بخواهند با افكار عمومي بازي ميكنند و در واقع به جامعه خط ميدهند. رسانه ها به واقعيت هاي اجتماع نمي پردازند بلكه خود واقعيات را مي سازند و اين واقعيت هاي ساخته شده را به جامعه تحميل مي كنند.


ادامه مطلب
 |+| نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم اسفند 1386ساعت 10:6  توسط   | 
 
  بالا